เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน 2568 คณะกรรมาธิการเศรษฐกิจและการเงิน สภาแห่งชาติเวียดนามได้พิจารณาร่างข้อมติแก้ไขและเพิ่มเติมกลไกพิเศษสำหรับการพัฒนานครโฮจิมินห์และนครดานัง โดยร่างข้อมติเสนอให้นครโฮจิมินห์และนครดานังสามารถเก็บรายได้จากการใช้ประโยชน์ที่ดินโดยรอบระบบขนส่งมวลชน ตามแนวคิดการพัฒนาเมืองตามแนวระบบขนส่งมวลชน (Transit Oriented Development: TOD)[1] ไว้ได้ทั้งหมดเพื่อนำไปใช้เป็นงบลงทุนสำหรับโครงการรถไฟฟ้าและโครงการคมนาคม จากเดิมที่กฎหมายงบประมาณของภาครัฐกำหนดให้รัฐบาลท้องถิ่นสามารถเก็บรายได้ไว้เป็นงบประมาณท้องถิ่นได้เพียงร้อยละ 80 และต้องส่งคืนรัฐบาลกลางร้อยละ 20
ในช่วง 10 ปีข้างหน้า นครโฮจิมินห์มีแผนพัฒนาโครงข่ายรถไฟฟ้ารวมระยะทางประมาณ 355 กิโลเมตร พร้อมพัฒนาเขต TOD อย่างน้อย 11 แห่ง รอบสถานีรถไฟฟ้าสายหลัก โดยในช่วงปี 2568-2569 นครโฮจิมินห์จะพัฒนาเขต TOD จำนวน 9 แห่ง ตามแนวรถไฟฟ้าสายที่ 1 (Ben Thanh-Suoi Tien) รถไฟฟ้าสายที่ 2 (Ben Thanh-Tham Lương) และถนนวงแหวนหมายเลข 3 นอกจากนี้ ร่างข้อมติยังระบุให้สามารถรวมการพัฒนาที่อยู่อาศัย อาคารพาณิชย์และบริการ รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะในบริเวณสถานีรถไฟฟ้าและศูนย์ซ่อมบำรุง (Depot) และรอบจุดตัดต่าง ๆ บนถนนวงแหวนหมายเลข 3 เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ประโยชน์ที่ดิน และส่งเสริมการพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะให้ทัดเทียมกับเมืองใหญ่ต่าง ๆ ทั่วโลก
สำหรับนครดานัง ร่างข้อมติได้เสนอเพิ่มกลไกการพัฒนาเมืองตามแนวทาง TOD เพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจของที่ดินสาธารณะ และขยายพื้นที่พัฒนาใหม่ ๆ ทางตอนใต้ของนครฯ (พื้นที่ของจังหวัดกว๋างนามเดิม)
ทั้งนี้ นาย Phan Van Mai ประธานคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจและการเงิน สภาแห่งชาติเวียดนามแสดงความเห็นสนับสนุนการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ประโยชน์ที่ดิน แต่เสนอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งทบทวนกฎหมายที่ดิน ที่อยู่อาศัย อสังหาริมทรัพย์ ผังเมือง และกฎหมายรถไฟ รวมถึงกฎหมายอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อหลีกเลี่ยงความซ้ำซ้อนและปัญหาการบังคับใช้ พร้อมเสนอให้มีการชี้แจงแผนการใช้ที่ดิน กลไกตรวจสอบ และวิธีประเมินมูลค่าที่ดินให้ชัดเจน เพื่อป้องกันความเสี่ยงด้านการเก็งกำไรและการขึ้นราคาที่ดินในเขต TOD อย่างผิดปกติ โดยในท้ายที่สุด คณะกรรมาธิการฯ เสนอไม่ให้มีการบรรจุข้อกำหนดที่อนุญาตให้นครโฮจิมินห์และนครดานังสามารถเก็บรายได้จากการใช้ประโยชน์ที่ดินโดยรอบระบบขนส่งมวลชนดังกล่าว ลงในร่างมติข้างต้น เนื่องจากเห็นว่า การจัดสรรงบประมาณเพื่อพัฒนาโครงการรถไฟฟ้าเป็นอำนาจของสภาประชาชนท้องถิ่น และกฎหมายรถไฟฉบับปัจจุบัน[2] เปิดช่องให้คณะกรรมการประชาชนจังหวัด/นครสามารถเก็บรายได้จากการใช้ประโยชน์ที่ดินโดยรอบโครงการรถไฟตามแนวทาง TOD เพื่อเป็นงบประมาณท้องถิ่นได้ทั้งหมดอยู่แล้ว
* * * * *
ที่มา: 1. สำนักข่าว VN Express เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน 2568
https://vnexpress.net/tp-hcm-da-nang-co-the-giu-lai-100-tien-thu-tu-quy-dat-tod-4985651.html
[1] รูปแบบ TOD เป็นรูปแบบการพัฒนาเมืองที่เน้นระบบขนส่งสาธารณะเป็นแกนกลาง ส่งผลให้พื้นที่รอบสถานีมีความหนาแน่นสูงและใช้ประโยชน์ที่ดินได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเป็นรูปแบบที่เวียดนามกำลังผลักดันให้เกิดขึ้นจริงในเมืองใหญ่
[2] มาตรา 25 ข้อที่ 3 ของกฎหมายรถไฟฉบับที่ 95/2025/QH15 ลงวันที่ 24 มิถุนายน ค.ศ. 2025
