เมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2568 รัฐบาลเวียดนามได้ออกพระราชกฤษฎีกาที่ 70/2025/ND-CP แก้ไขเพิ่มเติมและปรับปรุงกฤษฎีกาฉบับที่ 123/2020/ND-CP ลงวันที่ 19 ตุลาคม ค.ศ. 2020 ว่าด้วยเรื่องใบแจ้งหนี้ โดยกำหนดให้ครัวเรือนและบุคคลธรรมดาที่มีรายได้เกิน 1 พันล้านด่ง (ประมาณ 38,000 ดอลลาร์สหรัฐ) ต่อปี จะต้องออกใบแจ้งหนี้อิเล็กทรอนิกส์ผ่านเครื่องบันทึกเงินสดที่เชื่อมโยงข้อมูลโดยตรงกับกรมสรรพากร โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2568 เป็นต้นไป มาตรการภาษีข้างต้นส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้ค้ารายย่อยในนครโฮจิมินห์ โดยเฉพาะผู้ที่จำหน่ายสินค้าที่ไม่มีเอกสารแสดงที่มา/ใบแจ้งหนี้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย ทำให้ผู้ค้าบางรายตัดสินใจปิดแผงค้าชั่วคราว เนื่องจากกังวลว่าจะไม่สามารถปฏิบัติตามข้อกำหนดใหม่ได้ อีกทั้ง ยังพบว่าผู้ค้ารายย่อยบางกลุ่ม โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุ ยังคงประสบปัญหาในการใช้งานระบบภาษีอิเล็กทรอนิกส์ เนื่องจากข้อจำกัดในการเข้าถึงและใช้งานเทคโนโลยี แม้ว่ากรมสรรพากรจะจัดการฝึกอบรมมาแล้วหลายครั้งก็ตาม
ในขณะเดียวกัน ผู้ประกอบการบางรายเสนอให้รัฐบาลพิจารณาเก็บภาษีแบบเหมาจ่ายจากสินค้าคงคลังที่มีอยู่ เนื่องจากสินค้าจำนวนมากที่จำหน่ายมักมาจากแหล่งที่ไม่มีใบแจ้งหนี้ที่ถูกต้อง พร้อมเรียกร้องให้มีการจัดอบรมเพิ่มเติม และให้ข้อมูลที่ชัดเจนเกี่ยวกับขั้นตอนการขอใบแจ้งหนี้และการแจ้งรายการค่าใช้จ่าย เพื่อให้สามารถปฏิบัติตามกฎหมายได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
ทั้งนี้ นอกเหนือจากผู้ค้าในตลาดแล้ว ยังพบว่าผู้ประกอบการจำนวนหนึ่งพยายามหลีกเลี่ยงกฎหมายฉบับใหม่ด้วยการรับชำระเงินเป็นเงินสดแทนการโอน หรือปรับราคาสำหรับลูกค้าที่เลือกชำระผ่านช่องทางดิจิทัล ซึ่งพฤติกรรมเหล่านี้ต่างสวนทางกับเป้าหมายหลักของรัฐบาลเวียดนามในการส่งเสริมสังคมไร้เงินสด การสร้างระบบเศรษฐกิจดิจิทัล และการเพิ่มความโปร่งใสในการทำธุรกรรมทางการเงิน
หน่วยงานด้านภาษีได้เรียกร้องให้ครัวเรือนและผู้ประกอบการปฏิบัติตามกฎหมายด้านภาษีอย่างเคร่งครัด เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่ยุติธรรม โปร่งใส และยั่งยืน พร้อมยืนยันความพร้อมที่จะสนับสนุนและส่งเสริมให้ธุรกิจต่าง ๆ จดทะเบียนเป็นวิสาหกิจอย่างเป็นทางการ ซึ่งจะได้รับสิทธิประโยชน์จากนโยบายการลงทุนและสิทธิพิเศษทางภาษี นอกจากนี้ ในเดือนมิถุนายนนี้ กรมสรรพากรจะส่งเจ้าหน้าที่ไปให้คำแนะนำและความช่วยเหลือแก่ครัวเรือนในพื้นที่ต่าง ๆ เกี่ยวกับระบบภาษีรูปแบบใหม่ เพื่อให้ทุกคนสามารถปรับตัวและเข้าใจกระบวนการได้อย่างถูกต้อง อย่างไรก็ตาม ทางการเวียดนามยืนยันว่า หากมีผู้จงใจหลีกเลี่ยงภาษี อาทิ ปกปิดรายได้ หรือยื่นแบบแสดงรายการภาษีไม่ครบถ้วน จะถูกเรียกเก็บภาษีย้อนหลังพร้อมค่าปรับ และอาจถูกดำเนินคดีตามกฎหมายอาญา
นอกจากจากมาตรการภาษีใหม่แล้ว รัฐบาลเวียดนามยังมีแผนที่จะยกเลิกระบบภาษีเหมาจ่าย (lump-sum tax) สำหรับผู้ประกอบการรายย่อยทั้งหมดภายในปี 2569 ซึ่งจะทำให้ผู้ประกอบการประมาณ 6 ล้านรายจะต้องเปลี่ยนมาใช้ระบบภาษีตามรายได้จริง โดยสามารถยื่นรายงานรายได้ด้วยตนเองผ่านระบบออนไลน์เพื่อส่งเสริมความเป็นธรรมและความโปร่งใสในระบบภาษีของประเทศ
* * * * *
ที่มา:
(1) สำนักข่าว Saigon News เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 2568
(2) สำนักข่าว Saigon News เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2568
